{"id":4079,"date":"2024-12-09T14:17:09","date_gmt":"2024-12-09T13:17:09","guid":{"rendered":"https:\/\/kodlyoko.pl\/?page_id=4079"},"modified":"2024-12-09T14:17:10","modified_gmt":"2024-12-09T13:17:10","slug":"prawo-autorskie-tworcy-i-biznes","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/artykuly\/redaktorskie\/felietony\/prawo-autorskie-tworcy-i-biznes\/","title":{"rendered":"Prawo autorskie, tw\u00f3rcy i biznes"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-drop-cap wp-block-paragraph\">Niedawno otrzymali\u015bmy od Sophie Decroisette kolejn\u0105 kr\u00f3tk\u0105 informacj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 post\u0119p\u00f3w zwi\u0105zanych z now\u0105 seri\u0105. Jak wiemy, s\u0105 one powolne. Ten tekst b\u0119dzie troch\u0119 inny ni\u017c to, co zazwyczaj publikujemy, gdy\u017c postaramy si\u0119 wyja\u015bni\u0107, co si\u0119 mo\u017ce kry\u0107 za tymi powolnymi post\u0119pami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najpierw kr\u00f3tki kurs prawa autorskiego, gdy\u017c to nam si\u0119 przyda w dalszej cz\u0119\u015bci. Je\u015bli ju\u017c kto\u015b mia\u0142 albo okazj\u0119, albo konieczno\u015b\u0107 wnikania w ten temat, zapewne wie, \u017ce jest to bardzo z\u0142o\u017cone, a im wi\u0119cej autor\u00f3w, tym trudniej si\u0119 to bada. Najpro\u015bciej sprawa wygl\u0105da przy autorach ksi\u0105\u017cek, natomiast w wypadku takich twor\u00f3w jak serial rozbija si\u0119 to o do\u015b\u0107 spor\u0105 grup\u0119 os\u00f3b. Code Lyoko to francuska produkcja, dlatego stosuje si\u0119 do niej przepisy z Francji. Uprawnienia do tego, aby mie\u0107 te podstawowe prawa, maj\u0105 w takim przypadku autorzy skryptu, na podstawie kt\u00f3rego tworzy si\u0119 serial, autorzy adaptacji (w tym przypadku chodzi o wykonanie graficzne), autorzy dialog\u00f3w, czyli og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c scenariusza, tw\u00f3rcy muzyki wykorzystywanej w produkcji oraz jej dyrektor. Wygasaj\u0105 one, gdy minie 70 lat od \u015bmierci ostatniej z uprawnionych os\u00f3b. Ten system jest stosowany w wielu krajach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak do tej pory wszystko jest w miar\u0119 klarowne. Ale\u2026 we Francji istnieje tak\u017ce co\u015b, co si\u0119 nazywa \u201edroit moral\u201d, czyli prawa niematerialne (niekt\u00f3rzy t\u0142umacze podaj\u0105 \u017ce to jest prawo moralne, ale nie jest to dobre prze\u0142o\u017cenie terminu). I tu ju\u017c zaczynaj\u0105 si\u0119 schody. Zgodnie z francuskim prawem chodzi o to, aby autor mia\u0142 prawo do ochrony godno\u015bci swojej i swoich dzie\u0142. Wyszczeg\u00f3lnia si\u0119 tutaj pi\u0119\u0107 uprawnie\u0144:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; prawo do rozpowszechniania: to autor decyduje, kiedy jego prace b\u0119d\u0105 dost\u0119pne dla publiczno\u015bci,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; prawo do przypisania: autor mo\u017ce si\u0119 domaga\u0107 tego, aby by\u0142a jasna informacja, i\u017c co\u015b jest jego autorstwa,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; prawo do poszanowania integralno\u015bci dzie\u0142a: autor mo\u017ce zastrzec zakaz ingerencji w swoj\u0105 prac\u0119<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; prawo do wycofania: autor mo\u017ce w dowolnym momencie za\u017c\u0105da\u0107 wycofania si\u0119 z rozpowszechniania i reprodukowania swojej pracy,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; prawo do ochrony swojej reputacji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W przeciwie\u0144stwie do praw maj\u0105tkowych, nie mo\u017cna zrzec si\u0119 praw niematerialnych. Nie dzia\u0142aj\u0105 jednak te\u017c one automatycznie i nie ma nakazu automatycznego ich stosowania. W wypadku, gdyby wyst\u0119powa\u0142 konflikt mi\u0119dzy prawami niematerialnymi autora a prawami maj\u0105tkowymi, spraw\u0119 rozstrzyga s\u0105d. Cz\u0119sto wymienia si\u0119 tutaj przyk\u0142adow\u0105 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej architekt proponuje projekt jakiego\u015b budynku, po czym zleceniodawca, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bcicielem maj\u0105tkowym praw do projektu, chce go zmodyfikowa\u0107. Wtedy w\u0142a\u015bnie mo\u017ce doj\u015b\u0107 do procesu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po tym rysie prawnym sp\u00f3jrzmy, jak sytuacja wygl\u0105da na naszym lyokowatym podw\u00f3rku. Najpierw prawa maj\u0105tkowe posiada\u0142a firma Antefilms. Gdy po\u0142\u0105czy\u0142\u0105 si\u0119 z France Animation, powsta\u0142 Moonscoop, kt\u00f3ry przej\u0105\u0142 wszystko. Sprawy skomplikowa\u0142y si\u0119 nieco, gdy ta ostatnia firma zbankrutowa\u0142a. Wtedy jej aktywa wraz z katalogiem produkcji odkupi\u0142a firma Dargaud, kt\u00f3ra skierowa\u0142a to do swojej siostrzanej sp\u00f3\u0142ki zajmuj\u0105cej si\u0119 produkcjami telewizyjnymi \u2013 Mediatoon. Z powodu pewnej osobliwo\u015bci francuskiego prawa nie mo\u017cna by\u0142o jednak przej\u0105\u0107 od razu praw tak\u017ce do Code Lyoko: Evolution, sta\u0142o to si\u0119 dopiero w 2020 roku, podczas gdy sam\u0105 \u201erysowan\u0105\u201d mark\u0105 Code Lyoko mo\u017cna ju\u017c by\u0142o si\u0119 pos\u0142ugiwa\u0107 jakie\u015b 4 lata wcze\u015bniej. Tak czy inaczej: obecnie prawa do marki posiada Mediatoon, podobnie jak prawa do udzielania licencji na nadawanie. Te ostatnie nie s\u0105 jednak ca\u0142kowite, gdy\u017c cho\u0107by we Francji prawa telewizyjne nadal ma France Televisions oraz Lagard\u00e8re Group, nadawca Canal J \u2013 to te firmy, jako koproducenci serialu, maj\u0105 wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107 telewizyjn\u0105. Mediatoon we Francji mo\u017ce z kolei sprzedawa\u0107 serial do serwis\u00f3w VOD.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przy prawach niematerialnych wyliczanka jest d\u0142u\u017csza. W przypadku ka\u017cdego odcinka, zar\u00f3wno serii 1-4, jak i Evolution, nale\u017c\u0105 one do autor\u00f3w skrypt\u00f3w, scenariusza, animator\u00f3w i tw\u00f3rc\u00f3w muzyki. Jak wiemy, nie by\u0142o sytuacji, w kt\u00f3rej przy ka\u017cdym odcinku pracowali dok\u0142adnie ci sami ludzie, te nazwiska si\u0119 zmieniaj\u0105, dlatego niekt\u00f3rzy maj\u0105 prawa do kilkunastu odcink\u00f3w, inni za\u015b do kilku. Na przyk\u0142ad Sophie Decroisette ma takie niematerialne prawo jako autorka scenariusza do 26 odcink\u00f3w serii 1-4 oraz dw\u00f3ch odcink\u00f3w Evolution.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prawa do biblii graficznej maj\u0105 Tania Palumbo i Thomas Romain, za\u015b do literackiej, poza t\u0105 dw\u00f3jk\u0105, tak\u017ce Carlo de Boutiny, jednak z powodu jego \u015bmierci w 2018 przesz\u0142y one na spadkobierc\u00f3w (ale, jak pami\u0119tamy z wcze\u015bniejszego fragmentu, nie s\u0105 one wykorzystywane automatycznie).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W przypadku biblii literackiej Evolution, kt\u00f3rej ostatecznie nie wykorzystywano w pierwotnym jej kszta\u0142cie, prawa niematerialne przypadaj\u0105 autorce, Sophie Decroisette.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O tym, \u017ce trwaj\u0105 prace zwi\u0105zane z kwestiami um\u00f3w, wiemy od maja. Niedawno dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce sprawa idzie powoli do przodu, jednak nadal trwa jej za\u0142atwianie. W tym momencie zaznacz\u0119 pewn\u0105 rzecz: to, co pojawi si\u0119 w kolejnych zdaniach, to przypuszczalne powody obecnego stanu. Przewidujemy to na podstawie znanych fakt\u00f3w, mi\u0119dzy innymi tych wymienionych wcze\u015bniej. Nie oznacza to, \u017ce s\u0105 to jedyne mo\u017cliwe i oficjalne przyczyny, gdy\u017c mog\u0105 by\u0107 tak\u017ce takie, kt\u00f3re mog\u0105 nie by\u0107, z r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w, ujawnione opinii publicznej. To s\u0105 przewidywania.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cna wi\u0119c przypuszcza\u0107, \u017ce sprawa si\u0119 nieco ci\u0105gnie, poniewa\u017c kto\u015b, kto wlicza si\u0119 na list\u0119 os\u00f3b posiadaj\u0105cych prawa niematerialne, dowiedzia\u0142 si\u0119 o planach kontynuacji i m\u00f3g\u0142 zg\u0142osi\u0107 sprzeciw lub sugesti\u0119 co do wykorzystania tego, co stworzy\u0142. Nie mamy pewno\u015bci, kto m\u00f3g\u0142by to zrobi\u0107, za to ze spor\u0105 doz\u0105 prawdopodobie\u0144stwa mo\u017cemy uzna\u0107, \u017ce dwie osoby raczej tego nie uczyni\u0142y. S\u0105 to Sophie Decroisette oraz Jerome Mouscadet, gdy\u017c to w\u0142a\u015bnie oni s\u0105 zaanga\u017cowani w nowy projekt i raczej nie by\u0142oby to w ich interesie, szczeg\u00f3lnie je\u015bli chodzi na przyk\u0142ad o bibli\u0119 literack\u0105 Evolution, do kt\u00f3rej prawa przypadaj\u0105 tylko Decroisette.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wyst\u0119puje tu tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107, \u017ce prawa niematerialnego mog\u0105 u\u017cy\u0107 tw\u00f3rcy Evolution, cho\u0107by z obawy o to, \u017ce nowa produkcja b\u0119dzie dekanonizowa\u0107 to, co oni zrobili w 2012 roku, co zosta\u0142o ju\u017c zapowiedziane.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kolejna przypuszczalna przyczyna mo\u017ce tkwi\u0107 po stronie Mediatoona, posiadacza praw do marki. Jest do\u015b\u0107 prawdopodobne, \u017ce trwaj\u0105 tam analizy ekonomiczne \u2013 czy nowa seria produkcji, kt\u00f3rej ostatni w pe\u0142ni animowany sezon wypuszczono ponad 15 lat temu, a ostatnia w og\u00f3le seria dekad\u0119 temu, odniesie taki sukces jak dawniej? Nie jest to na ten moment pytanie z jednoznaczn\u0105 odpowiedzi\u0105, bo zale\u017cy ona od wielu czynnik\u00f3w, co jest tematem na osobny tekst. Natomiast faktem jest, \u017ce marka Code Lyoko nadal \u017cyje w \u015bwiadomo\u015bci wielu fan\u00f3w. Jeszcze ca\u0142kiem niedawno oficjalne kana\u0142y na YT wypuszcza\u0142y kompilacje odcink\u00f3w. W wielu krajach serial mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 na portalach VOD (tu cho\u0107by Amazon okaza\u0142 si\u0119 lepszy od Netflixa, gdy\u017c nadal korzysta z praw do udost\u0119pniania), s\u0105 te\u017c miejsca, gdzie nadal CL jest dost\u0119pny w telewizji. Ca\u0142kiem niedawno nawet nagrano nowy meksyka\u0144ski dubbing, a warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce Ameryka \u0141aci\u0144ska to jeden z obszar\u00f3w, gdzie Lyoko si\u0119 przyj\u0119\u0142o<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niemniej jednak Mediatoon mo\u017ce tutaj my\u015ble\u0107 czysto ekonomiczne, zastanawiaj\u0105c si\u0119, czy obecna sytuacja, gdzie praktycznie zerowe koszty w inwestycj\u0119 w mark\u0119 przynosz\u0105 zyski, jest lepsza od potencjalnie wi\u0119kszego zarobku przy jednoczesnym wzro\u015bcie ryzyka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017ce te\u017c by\u0107 tak, \u017ce powodem pewnego przed\u0142u\u017cania si\u0119 ca\u0142ego procesu jest zwyczajne lenistwo, albo m\u00f3wi\u0105c bardziej oficjalnie \u2013 obstrukcja urz\u0119dnicza. Wcze\u015bniej pad\u0142o o op\u00f3\u017anieniu w uzyskaniu praw do Evolution. Mo\u017cliwe, \u017ce tu wyst\u0119puje podobna sytuacja.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bra\u0107 pod uwag\u0119 mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c taki wariant, w kt\u00f3rym zar\u00f3wno duet Decroisette\/Mouscadet, jak i Mediatoon, nie chc\u0105 lub nie mog\u0105 informowa\u0107 teraz o szczeg\u00f3\u0142ach, \u017ceby m\u00f3c przekaza\u0107 pe\u0142n\u0105 informacj\u0119 wtedy, gdy wszystko b\u0119dzie ju\u017c pewne i wiadomym b\u0119dzie, kiedy da si\u0119 zrealizowa\u0107 plany. Do tego czasu zapewne fani jeszcze b\u0119d\u0105 si\u0119 co jaki\u015b czas o to pyta\u0107, co te\u017c jest sygna\u0142em, \u017ce ludziom na tej kontynuacji zale\u017cy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niezale\u017cnie od rozwoju sytuacji, b\u0119dziemy j\u0105 obserwowa\u0107 i informowa\u0107 o dalszych etapach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Autor: Jeremie_96<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Niedawno otrzymali\u015bmy od Sophie Decroisette kolejn\u0105 kr\u00f3tk\u0105 informacj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 post\u0119p\u00f3w zwi\u0105zanych z now\u0105 seri\u0105. Jak wiemy, s\u0105 one powolne. Ten tekst b\u0119dzie troch\u0119 inny ni\u017c to, co zazwyczaj publikujemy, gdy\u017c postaramy si\u0119 wyja\u015bni\u0107, co si\u0119 mo\u017ce kry\u0107 za tymi powolnymi post\u0119pami. Najpierw kr\u00f3tki kurs prawa autorskiego, gdy\u017c to nam si\u0119 przyda w dalszej cz\u0119\u015bci. Je\u015bli &hellip;<br \/><a href=\"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/artykuly\/redaktorskie\/felietony\/prawo-autorskie-tworcy-i-biznes\/\" class=\"more-link pen_button pen_element_default pen_icon_arrow_double\">Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"parent":2587,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"categories":[50],"tags":[],"class_list":["post-4079","page","type-page","status-publish","hentry","category-artykuly-felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4079","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4079"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4079\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4080,"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4079\/revisions\/4080"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2587"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4079"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4079"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4079"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}