{"id":1232,"date":"2021-04-24T21:14:45","date_gmt":"2021-04-24T19:14:45","guid":{"rendered":"http:\/\/kodlyoko.pl\/?page_id=1232"},"modified":"2022-12-14T22:39:20","modified_gmt":"2022-12-14T21:39:20","slug":"japonska-kultura-w-serialu","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/artykuly\/encyklopedia\/japonska-kultura-w-serialu\/","title":{"rendered":"Japo\u0144ska kultura w serialu"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-drop-cap\">Jak mo\u017cemy zauwa\u017cy\u0107 w wielu artyku\u0142ach, Kod Lyoko skategoryzowa\u0107 mo\u017cna jako miszmasz szkolnych rozterek nastolatk\u00f3w i &#8211; ju\u017c starszej daty &#8211; twor\u00f3w science-fiction. Cho\u0107 dedykowany m\u0142odszej publiczno\u015bci, ten serial wype\u0142niony wszelkiego rodzaju artystycznymi i historycznymi aluzjami jest wr\u0119cz przesi\u0105kni\u0119ty kultur\u0105 i zaskakuje odbiorc\u00f3w swoim bogactwem.<\/p>\n\n\n\n<p>Po\u015br\u00f3d wszystkich zawartych w serii wzmianek o kulturze, jedna z nich jest o wiele bardziej uwydatniona, a przez to te\u017c bardziej widoczna: kultura japo\u0144ska. Oczywistym jest, \u017ce ci, kt\u00f3rzy niewiele wsp\u00f3lnego mieli z japo\u0144sk\u0105 kultur\u0105, pomy\u015bl\u0105 jedynie o Yumi, kt\u00f3rej wojownicza dusza objawia si\u0119 w wirtualnym \u015bwiecie jako posta\u0107 Gejszy, oraz o jej dzielnym rycerzu &#8211; samuraju Sternie.<\/p>\n\n\n\n<p>Z drugiej strony ludzie nieco bardziej obeznani z Japoni\u0105 z pewno\u015bci\u0105 zauwa\u017c\u0105, \u017ce zar\u00f3wno posta\u0107 Yumi jak i ca\u0142e uniwersum przesi\u0105kni\u0119te s\u0105 odniesieniami do tego\u017c kraju, nie pomijaj\u0105c wr\u0119cz skrajnie wschodniej atmosfery ca\u0142ego serialu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ale poniewa\u017c Yumi ju\u017c wystarczaj\u0105co d\u0142ugo by\u0142a mylnie nazywana Chink\u0105, proponuj\u0119 ma\u0142\u0105 wycieczk\u0119 po \u015bwiecie &#8220;Kodu Lyoko&#8221;, gdzie ujawnimy wp\u0142yw przodk\u00f3w naszej bohaterki na wykreowany \u015bwiat i przeanalizujemy dok\u0142adnie przeb\u0142yski japo\u0144skiej kultury. Jeste\u015b zainteresowany? Wi\u0119c zaczynamy!<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347117843_879.png\" alt=\"obrazek 1\" width=\"393\" height=\"295\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Yumi &#8211; Japonka w ka\u017cdym calu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Warto na pocz\u0105tku zaznaczy\u0107, \u017ce imi\u0119 &#8220;Yumi&#8221; oznacza w japo\u0144skim &#8220;\u0142uk&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Ale nie taki zwyczajny \u0142uk, a tradycyjny japo\u0144ski \u0142uk, u\u017cywany przez Japo\u0144czyk\u00f3w do praktykowania pradawn\u0105 sztuk\u0119 \u0142ucznictwa: kyudo.<\/p>\n\n\n\n<p>Niemniej jednak nie dowiemy si\u0119 tego, nie zagl\u0105daj\u0105c do kanji (cz\u0119\u015b\u0107 japo\u0144skich znak\u00f3w). Bez tego trudno nam stwierdzi\u0107, a wr\u0119cz jest to niemo\u017cliwe, co imi\u0119 bohaterki tak naprawd\u0119 znaczy.<\/p>\n\n\n\n<p>Yumi jest bardzo dumna ze swojego pochodzenia. Mo\u017cemy to doskona\u0142e zauwa\u017cy\u0107 w odcinku 10 (\u201eDziewczyna z marze\u0144\u201d), w czasie prezentacji w szkole na forum swojej klasy\u2026 Jakie by\u0142y tego konsekwencje &#8211; wszyscy wiemy.<\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto wida\u0107 pr\u00f3cz pewnej oczywistej dumy, \u017ce Yumi zosta\u0142a wychowana w typowo japo\u0144skim duchu. Praktykuje sztuki walki i przywi\u0105zuje gigantyczn\u0105 uwag\u0119 do raczej symbolicznego okazywania uczu\u0107 (\u017cyczenia sk\u0142adane w urodziny &#8211; odcinek 78 \u201eLaboratorium\u201d), a tak\u017ce do tradycji kultywowanych w ojczy\u017anie, takich jak otwieranie prezent\u00f3w z daleka od osoby, kt\u00f3ra owy prezent podarowa\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p>Japo\u0144skie korzenie Yumi s\u0105 bezpo\u015brednio wpisane w jej zachowanie.<\/p>\n\n\n\n<p>Patrz\u0105c wpierw z emocjonalnego punktu widzenia: ku gigantycznemu niezadowoleniu Ulricha, Yumi jest wr\u0119cz ekstremalnie zdystansowana i pow\u015bci\u0105gliwa, co zdecydowanie nie pomaga im w zwi\u0105zku. Japo\u0144ska etykieta wymaga zachowania godno\u015bci i utrzymania emocji w ryzach, przynajmniej w miejscach publicznych. Wyja\u015bnia to r\u00f3wnie\u017c jej prosty, czarny str\u00f3j i niezwyk\u0142a w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 gdy Odd postawi\u0142 j\u0105 a\u017c trzykrotnie w niewygodn\u0105 sytuacj\u0119: pierwsz\u0105 by\u0142o pozowanie do zdj\u0119\u0107 w ramionach Ulricha gdy W\u0142och utkn\u0105\u0142 w ciele Yumi (odcinek 42 \u201eMisz-masz\u201d).<\/p>\n\n\n\n<p>Jako kolejn\u0105 mo\u017cna wymieni\u0107 sytuacj\u0119 z tego samego odcinka i w podobnym kontek\u015bcie, gdy\u017c przyszed\u0142 do Kadic w do\u015b\u0107 ekscentrycznym stroju, kt\u00f3rego Yumi zdecydowanie by nie ubra\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p>Ostatni\u0105 z sytuacji by\u0142a ta z odcinka 92 (\u201eZimny pot\u201d) gdy Odd wys\u0142a\u0142 do Wiadomo\u015bci Kadic zdj\u0119cie ma\u0142ej Yumi ubranej w prze\u015bmieszn\u0105 sukienk\u0119 ksi\u0119\u017cniczki.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolejne dwie cechy mog\u0105 wyda\u0107 si\u0119 ma\u0142o wa\u017cne, jednak s\u0105 one nieod\u0142\u0105cznym elementem dziedzictwa Yumi.<\/p>\n\n\n\n<p>Pierwsza, nie rzucaj\u0105ca si\u0119 w oczy jest poza z odcinka 22 (\u201eRutyna\u201d) podczas opowiadania Ulrichowi o Emily &#8211; warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce by\u0142a wyprostowana, ze sztywnymi r\u0119koma schowanymi nieznacznie za plecami i z wysuni\u0119t\u0105 do przodu klatk\u0105 piersiow\u0105. Jest to typowa dla Japo\u0144czyk\u00f3w poza maj\u0105ca pokaza\u0107 niezadowolenie w bardzo dyskretny i kulturalny spos\u00f3b. Poza ta ma da\u0107 do zrozumienia rozm\u00f3wcy, \u017ce s\u0105 oni nastawieni defensywnie, ale jednocze\u015bnie wyra\u017anie zaznaczaj\u0105 swoj\u0105 ofensywno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347120363_353.png\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Drug\u0105 typow\u0105 cech\u0105, o wiele bardziej widoczn\u0105 dla oczu os\u00f3b orientuj\u0105cych si\u0119 w japo\u0144skiej kulturze jest spos\u00f3b w jaki Yumi wr\u0119cza Ulrichowi jego pami\u0119tnik w odcinku 4 (\u201ePami\u0119tnik\u201d).Stoi prosto i wyci\u0105ga obie d\u0142onie trzymaj\u0105c w nich notatnik. Gdy Ulrich r\u00f3wnie\u017c \u0142apie go w obie d\u0142onie, nadchodzi czas na wymian\u0119 kilku mi\u0142ych s\u0142\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Ten drobny rytua\u0142 jest japo\u0144skim sposobem na ofiarowanie prezentu (ewentualnie podanie swojej wizyt\u00f3wki w czasie prezentowania swojej osoby). Drobna wymiana zda\u0144 nadaje scenie o wiele g\u0142\u0119bszy charakter ni\u017c w rzeczywisto\u015bci mia\u0142a: Yumi nie tylko oddaje Ulrichowi jego pami\u0119tnik. Robi z niego prezent. W po\u0142\u0105czeniu z rozmow\u0105 dziewczyna niejako daje deklaracj\u0119 tego, \u017ce pogodzi\u0142a si\u0119 z zawarto\u015bci\u0105 notatnika.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347120387_11.png\" alt=\"obrazek 3\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Wirtualni wojownicy &#8211; Yumi, czyli Gejsza Lyoko?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347121228_95.png\" alt=\"obrazek 4\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347121477_56.png\" alt=\"obrazek 5\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347121584_270.png\" alt=\"obrazek 6\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347121963_113.png\" alt=\"obrazek 7\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bardzo spopularyzowana jest opinia, \u017ce Yumi jest gejsz\u0105. Jest to jednak ca\u0142kowicie bezsensowne stwierdzenie, poniewa\u017c gejsza w \u017cadnym wypadku nie mog\u0142aby bra\u0107 udzia\u0142u w walce.<\/p>\n\n\n\n<p>Gejsza jest tak w\u0142a\u015bciwie kobiet\u0105 sztuki. Gejsze to kobiety towarzysz\u0105ce dostojnym, szlachetnym m\u0119\u017cczyznom przy uprawianiu przer\u00f3\u017cnych japo\u0144skich sztuk &#8211; od muzyki, przez literatur\u0119 a\u017c do ceremonii parzenia herbaty. By\u0142a to klasa wy\u017csza, jednak cz\u0119sto zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce stacza\u0142a si\u0119 na samo dno, wpadaj\u0105c w sid\u0142a prostytucji i mieszaj\u0105c si\u0119 z wszelkimi klasami. C\u00f3\u017c, wybaczcie. Ja tylko obalam mity!<\/p>\n\n\n\n<p>Oczywi\u015bcie wychodzi na to, \u017ce Yumi nie jest gejsz\u0105 jako tak\u0105, cho\u0107 z wygl\u0105du jest niemal identyczna. Tu jest kilka g\u0142\u00f3wnych element\u00f3w dla przyk\u0142adu:<\/p>\n\n\n\n<p>Tradycyjne jedwabne kimono, kt\u00f3re nosi. To Yumi jest prawdopodobnie wzorowane na laleczkach gejsz, kt\u00f3re Yumi trzyma w swoim pokoju. Nie do ko\u0144ca odpowiada jednak istniej\u0105cej formie. Pod wzgl\u0119dem kolorystycznym jej kimono jest czerwono czarne. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce \u017cywe kolory (jak np. czerwony) zarezerwowane s\u0105 dla m\u0142odych gejsz, natomiast bardziej stonowane kolory (jak np. czarny) dla starszych kobiet. W zwi\u0105zku z tym sukienka jest hybryd\u0105\u2026 Co wi\u0119cej, kimono Yumi jest wyra\u017anie mocno skr\u00f3cone oraz bardziej op\u0142ywowe co zapewne ma u\u0142atwi\u0107 Japonce walk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Jej kimono przewi\u0105zane jest du\u017cych rozmiar\u00f3w obi &#8211; tradycyjnym, maj\u0105cym wiele form pasem do kimona. Obi r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie wielko\u015bci\u0105 i w\u0119z\u0142ami, kt\u00f3re s\u0105 niezwykle z\u0142o\u017cone i wymagaj\u0105 wiele praktyki by si\u0119 ich nauczy\u0107. Yumi jednak nie potrzebuje ich zna\u0107, jak wiemy jest wirtualna i posiada ju\u017c zawi\u0105zane obi. Jego wygl\u0105d przypomina w\u0119ze\u0142 &#8220;tateya&#8221; b\u0105d\u017a &#8220;bunko&#8221;. Obi Yumi jest raczej proste. Nie posiada wzor\u00f3w jak wi\u0119kszo\u015b\u0107, a na dodatek jest jednokolorowe. Jednak w sezonie czwartym obi jest zawi\u0105zane na plecach Yumi bardziej w w\u0119ze\u0142 &#8220;otaiko musubi&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Jej buty s\u0105 specyficzn\u0105 form\u0105 japo\u0144skich but\u00f3w &#8220;okobo&#8221;. Reszta dolnej cz\u0119\u015bci ubioru Yumi nie jest w \u017caden spos\u00f3b adekwatna do rzeczywistego strony gejszy.<\/p>\n\n\n\n<p>Twarz Yumi jest pomalowana na bia\u0142o, z wyra\u017anymi rumie\u0144cami na policzkach, jednak\u017ce wbrew powszechnej opinii, nie jest to charakterystyczne dla gejsz. Gejsze bowiem przestaj\u0105 si\u0119 malowa\u0107, skupiaj\u0105c si\u0119 na post\u0119pach w sztuce. Makija\u017c jest tak w\u0142a\u015bciwie zarezerwowany dla dziewcz\u0105t aspiruj\u0105cych na gejsze i praktykuj\u0105cych u nich &#8211; maiko.<\/p>\n\n\n\n<p>Z drugiej jednak strony fryzura awatara Yumi jest zdecydowanie charakterystyczn\u0105 i tradycyjn\u0105 cech\u0105 gejszy zamkni\u0119t\u0105 w prostym koku. Jako anegdotka mo\u017cna wtr\u0105ci\u0107, \u017ce gejsze \u015bpi\u0105 z podp\u00f3rk\u0105 pod szyj\u0119 aby nie sp\u0142aszczy\u0107 fryzury. Musi ona bowiem pozosta\u0107 na g\u0142owie przynajmniej tydzie\u0144 po jej uko\u0144czeniu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ostatnia uwaga: bojowe wachlarze Yumi nie s\u0105 inspirowane niczym istotnym. Wiemy natomiast, \u017ce istnieje sztuka walki, w kt\u00f3rej wachlarze s\u0105 u\u017cywane przy walce wr\u0119cz &#8211; indonezyjski pencak-silat.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ulrich &#8211; fa\u0142szywy samuraj?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Niewa\u017cne jak frustruj\u0105ca jest dla was ta informacja &#8211; tak samo jak Yumi jest oszukan\u0105 gejsz\u0105, tak samo i Ulrichowi daleko do prawdziwego samuraja. Tradycyjnie samuraj zawsze ma dwa miecze: jeden kr\u00f3tki (wakizashi) i jeden d\u0142ugi (katana). Zauwa\u017cmy, \u017ce Ulrich ma dwie katany.<\/p>\n\n\n\n<p>Skarpetki naszego Sterna to &#8220;tabi&#8221;. Oddzielaj\u0105 one od siebie palce. Jego buty s\u0105 w bardzo du\u017cym stopniu inspirowane tradycyjnymi japo\u0144skimi sanda\u0142ami i s\u0105 gdzie\u015b mi\u0119dzy &#8220;z\u00f4ri&#8221; i &#8220;waraji&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Jego kimono cho\u0107 jest kojarzone jako samurajskie, tak naprawd\u0119 jest w du\u017cej mierze wytworem wyobra\u017ani. Na jego tyle znajduje si\u0119 symbol. Trudno powiedzie\u0107 sk\u0105d pochodzi.<\/p>\n\n\n\n<p>Najbardziej prawdopodobne jest, \u017ce jest on inspirowany maskami n\u00f4 z japo\u0144skiego teatru. W przedstawieniach n\u00f4 aktorzy zazwyczaj nosz\u0105 maski, kt\u00f3re przedstawiaj\u0105 zdeformowane miny i grymasy trudne do utrzymania na twarzy. Twarz na plecach Ulricha jest ca\u0142a bia\u0142a z rogami i weso\u0142kowat\u0105 min\u0105. Jest bardzo bliska wygl\u0105dowi masek u\u017cywane to przedstawiania bog\u00f3w (kami), demon\u00f3w (oni), duch\u00f3w natury i innych nie\u015bmiertelnych postaci z japo\u0144skiego folkloru, kt\u00f3re zst\u0119powa\u0142y na ziemi\u0119 by kara\u0107 i dr\u0119czy\u0107 \u015bmiertelnych.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347122640_165.png\" alt=\"obrazek 8\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347122306_303.png\" alt=\"obrazek 9\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Podobie\u0144stwo jest gigantyczne co sprawia, \u017ce warto zastanowi\u0107 si\u0119 nad tym czy Tania Palumbo rzeczywi\u015bcie mog\u0142a stworzy\u0107 projekt w oparciu o t\u0119 konkretn\u0105 mask\u0119 n\u00f4.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Pozosta\u0142e symbole obecne na piersi i kimonie Ulricha bardzo przypominaj\u0105 symbole r\u00f3\u017cnych Japo\u0144skich klan\u00f3w, noszonych przez ich cz\u0142onk\u00f3w.Zwr\u00f3\u0107my te\u017c uwag\u0119, \u017ce \u0107wiczony przez Ulricha pencak-silat jest INDONEZYJSK\u0104 sztuk\u0105 walki, a nie japo\u0144sk\u0105!<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wykreowany \u015bwiat Lyoko: Francusko-japo\u0144ski miks?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pocz\u0105tki wp\u0142yw\u00f3w japo\u0144skiej kultury w &#8220;Kodzie Lyoko&#8221; si\u0119gaj\u0105 do\u015b\u0107 dawnych czas\u00f3w. Ju\u017c w &#8220;Gara\u017cowych dzieciakach&#8221; Yumi mia\u0142a by\u0107 przedstawiona jako Japonka. Pani Decroisette, g\u0142\u00f3wna scenarzystka sezon\u00f3w 1-3 &#8220;Kodu Lyoko&#8221; potwierdzi\u0142a pog\u0142oski, kt\u00f3re kr\u0105\u017cy\u0142y od dawna. Tania Palumbo oraz Thomas Romain, dwaj byli uczniowie szko\u0142y Gobelins oraz tw\u00f3rcy &#8220;Gara\u017cowych Dzieciak\u00f3w&#8221; byli entuzjastami japo\u0144skiej kultury.<\/p>\n\n\n\n<p>To oni zatem wnie\u015bli ca\u0142\u0105 t\u0119 japo\u0144sk\u0105 atmosfer\u0119 obecn\u0105 w serialu. P\u00f3\u017aniej, z tego co wiemy, Thomas Romain opu\u015bci\u0142 projekt by skupi\u0107 si\u0119 na innej kresk\u00f3wce: \u014cban Star Racers, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c zawiera ca\u0142y szereg odniesie\u0144 do japo\u0144skiego \u015bwiata. Ale ju\u017c nie zbaczaj\u0105c z tematu\u2026<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/galeries\/garage_kids_site\/Garage_Kids_Perso_04.jpg\" alt=\"obrazek 10\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Ulrich w &#8220;Gara\u017cowych dzieciakach&#8221;. Tu jego str\u00f3j o wiele bardziej przypomina\u0142 prawdziwy samurajski str\u00f3j.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Tak wi\u0119c Tania Palumbo zosta\u0142a dyrektorem projektu. Stworzy\u0142a wszystkie postacie. Ulrich by\u0142 ju\u017c wirtualnym samurajem w &#8220;Gara\u017cowych dzieciakach&#8221; wi\u0119c postanowiono tego nie zmienia\u0107. Do\u0142\u0105czy\u0142a jednak do niego Yumi jako gejsza Lyoko.<\/p>\n\n\n\n<p>Po ko\u0144cowym efekcie ca\u0142ego projektu widzimy, \u017ce Tania Palumbo nigdy nie &#8220;wyros\u0142a&#8221; z japo\u0144skiego stylu. Nawet ewolucja stroj\u00f3w przemawia za jej ci\u0105g\u0142ym przywi\u0105zaniem do japo\u0144skiej kultury.<\/p>\n\n\n\n<p>Faktem jest, \u017ce z czasem stroje bohater\u00f3w stawa\u0142y si\u0119 coraz bardziej futurystyczne. Wiemy, \u017ce w serialu stroje by\u0142y tworzone przez superkomputer, kt\u00f3ry analizowa\u0142 pod\u015bwiadomo\u015b\u0107 danej osoby, a Jeremy dostosowywa\u0142 je i poprawia\u0142 wed\u0142ug uznania. To samo dotyczy\u0142o mocy wojownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Gdy ujrzano po raz pierwszy stroje z sezonu czwartego, wielu por\u00f3wnywali je do stroj\u00f3w postaci z &#8220;Power Rangers&#8221;. Oczywi\u015bcie nie por\u00f3wnuj\u0105c tradycyjnych stroj\u00f3w z nowszymi strojami wojownik\u00f3w, kt\u00f3re niekt\u00f3rzy okre\u015bliliby mianem tandetnej podr\u00f3bki, wci\u0105\u017c wida\u0107 jak wa\u017cna w kontek\u015bcie ca\u0142ego serialu jest japo\u0144ska kultura mimo nowych, futurystycznych stroj\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347118181_247.png\" alt=\"obrazek 11\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347118528_343.png\" alt=\"obrazek 12\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><em>To koniec, prawda?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Niekt\u00f3rzy mog\u0105 nie rozumie\u0107, jak stroje w sezonach 1-3 maj\u0105 by\u0107 zwi\u0105zane z archaiczn\u0105 kultur\u0105 i japo\u0144skim tradycjonalizmem, a tak\u017ce, \u017ce r\u00f3wnie\u017c stroje z sezonu 4 s\u0105 nimi przesi\u0105kni\u0119te mimo swojej nowoczesno\u015bci. Wyja\u015bnienie jest wbrew pozorom bardzo proste: Japonia jest prawdopodobnie jedynym krajem gdzie historia i tradycja wsp\u00f3\u0142istniej\u0105 i mieszaj\u0105 si\u0119 z innowacyjnymi rozwi\u0105zaniami i post\u0119pem technologicznym. W kraju kwitn\u0105cej wi\u015bni dziedzictwo \u0142\u0105czy si\u0119 w jedno\u015b\u0107 z odkryciami.<\/p>\n\n\n\n<p>Hmm\u2026 Tradycja i nowatorstwo, kt\u00f3re tworz\u0105 obraz japo\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa\u2026 Zdaje si\u0119, \u017ce &#8220;Kod Lyoko&#8221; czerpie z tego gar\u015bciami!<\/p>\n\n\n\n<p>Ale zako\u0144czmy ju\u017c t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 o nowoczesno\u015bci poniewa\u017c jej wp\u0142yw na serial jest do\u015b\u0107 og\u00f3lny (w ko\u0144cu \u017cyjemy wok\u00f3\u0142 niej), podczas gdy japo\u0144skie wp\u0142ywy s\u0105 o wiele bardziej liczne i mo\u017cna je poprze\u0107 konkretnymi faktami.<\/p>\n\n\n\n<p>To w\u0142a\u015bnie japo\u0144skie inspiracje by\u0142y kluczem do sukcesu &#8220;Kodu Lyoko&#8221;. Faktem jest, \u017ce w 2004 roku Francja osi\u0105gn\u0119\u0142a szczyt swojej &#8220;japonofilii&#8221;. Zafascynowanie mang\u0105, zrodzone w latach &#8217;70 i &#8217;80 uros\u0142o nagle w latach &#8217;90 i pozosta\u0142o na niezwykle wysokim poziomie dzi\u0119ki gigantom, kt\u00f3re powsta\u0142y w\u0142a\u015bnie z japo\u0144skiej kultury (Bleach, Naruto itp.).<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Kod Lyoko&#8221; szcz\u0119\u015bliwie za\u0142apa\u0142 si\u0119 na t\u0119 fal\u0119 i do\u015b\u0107 d\u0142ugo z ni\u0105 p\u0142yn\u0105\u0142. Wprowadzaj\u0105c co\u015b \u015bwie\u017cego i nowego dzi\u0119ki po\u0142\u0105czeniu grafiki dwuwymiarowej i tr\u00f3jwymiarowej osi\u0105gn\u0119li niezwyk\u0142y efekt i ukazuj\u0105c \u015bwiat mangi czy anime w nieco innym \u015bwietle. By\u0142a to pierwsza taka Francuska kresk\u00f3wka, a mi\u0119dzynarodowy sukces jaki osi\u0105gn\u0119\u0142a by\u0142 dowodem na s\u0142uszno\u015b\u0107 takiego pomys\u0142u.<\/p>\n\n\n\n<p>Wszystkie futurystyczne aspekty serialu zosta\u0142y zaczerpni\u0119te z japo\u0144skich produkcji. Nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce Japonia jest krajem przoduj\u0105cym w technologii i informatyce. To w\u0142a\u015bnie tam narodzi\u0142 si\u0119 kluczowy dla &#8220;Kodu Lyoko&#8221; koncept science-fiction: walka pomi\u0119dzy cz\u0142owiekiem i maszyn\u0105. Sztuczna inteligencja, \u015bwiadoma na tyle by uniezale\u017cni\u0107 si\u0119 od cz\u0142owieka oraz wszelkie super technologie.<\/p>\n\n\n\n<p>Hopper, XANA, superkomputer i skanery s\u0105 bez w\u0105tpliwo\u015bci dzie\u0107mi zrodzonymi z japo\u0144skich inspiracji. Istnieje d\u0142uga lista mang, do kt\u00f3rych przyr\u00f3wnawszy &#8220;Kod Lyoko&#8221; uzyskamy mas\u0119 podobie\u0144stw mi\u0119dzy scenariuszami. Nie wymienimy ich jednak tutaj. To, \u017ce wiecie z czego wywodzi si\u0119 futurystyczny japo\u0144ski klimat jest najwa\u017cniejsze.<\/p>\n\n\n\n<p>No dobrze, mo\u017ce jedno godne uwagi por\u00f3wnanie:<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142osy Aelity. Ich r\u00f3\u017cowy kolor nie jest w \u017caden spos\u00f3b naturalny. Cho\u0107 kolor nie zaskakiwa\u0142by gdyby wsp\u00f3\u0142towarzyszy\u0142 jedynie wirtualnej wersji dziewczyny, tak fakt, \u017ce pochodzi ona z ziemi, a kolor w\u0142os\u00f3w odziedziczy\u0142a po matce\u2026 No ju\u017c troch\u0119 tak. To jednak jedyne co w serialu mimo do\u015b\u0107 realnie przedstawionego \u015bwiata jest nierealne.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla os\u00f3b, kt\u00f3re nie wiedz\u0105 &#8211; ten kolor to wyb\u00f3r pani Palumbo, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c farbuje w\u0142osy.<\/p>\n\n\n\n<p>A z jakiego kraju pochodz\u0105 fantastyczne kolory w\u0142os\u00f3w? Tak, zgadza si\u0119. Z Japonii. Istnieje wiele mang przedstawiaj\u0105cych postacie z w\u0142osami we wszystkich kolorach t\u0119czy: niebieskim, zielonym, fioletowym &#8211; dla ka\u017cdego co\u015b mi\u0142ego! Zjawisko to ma odbicie w spo\u0142ecze\u0144stwie, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3ra zmaga si\u0119 niejako z kompleksami dotycz\u0105cymi w\u0142os\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 Japo\u0144czyk\u00f3w ma z natury czarne, a wraz z otwieraniem si\u0119 na nowe kultury cz\u0119\u015b\u0107 zapragn\u0119\u0142a w\u0142os\u00f3w w kolorze blond czy br\u0105zowym (ale oczywi\u015bcie nie tylko takich) takich jakie maj\u0105 ludzie z zachodu. St\u0105d wzi\u0119\u0142y si\u0119 postacie fikcyjne z przer\u00f3\u017cnymi kolorami na g\u0142owach, a tak\u017ce jest to pow\u00f3d dla kt\u00f3rego m\u0142odzie\u017c farbuje w\u0142osy na o wiele wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119, przewy\u017cszaj\u0105c\u0105 prost\u0105 i niewinn\u0105 mod\u0119.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/aelita_champforce.jpg\" alt=\"obrazek 13\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347118789_432.png\" alt=\"obrazek 14\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>R\u00f3\u017cowe w\u0142osy Aelity bez w\u0105tpienia kojarz\u0105 si\u0119 ze \u015bwiatem mangi i anime. Skoro ju\u017c nowoczesno\u015b\u0107 obgadana, czas zanurkowa\u0107 w przesz\u0142o\u015b\u0107 i odwiedzi\u0107 japo\u0144skich przodk\u00f3w!<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rodzina Ishiyama jako tradycyjna japo\u0144ska rodzina.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Rodzina Yumi jest jednym z kluczowych komponent\u00f3w serialu. Jest jedyn\u0105, kt\u00f3ra w\u015br\u00f3d krewnych g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w jest naprawd\u0119 eksploatowana, a jej rola w CL jest znacz\u0105ca dla fabu\u0142y z powodu inwazyjnej obecno\u015bci rodzic\u00f3w Yumi w jej \u017cyciu i pojawienia si\u0119 Hirokiego w drugim sezonie.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie wiemy, czy Yumi i jej brat byli w Japonii, ani czy znaj\u0105 japo\u0144ski. Tylko w \u201eKronikach Kodu Lyoko\u201d wspomniano \u017ce Yumi urodzi\u0142a si\u0119 w Japonii i \u017ce po jej urodzinach rodzina emigrowa\u0142a do Francji. W odcinku 35 \u201eLoteria\u201d Yumi rozmawia z rodzicami na temat powrotu do Japonii.<\/p>\n\n\n\n<p>Teraz skupimy si\u0119 na korzeniach geograficznych rodziny Ishiyama. Pani Ishiyama m\u00f3wi w odcinku 34 \u201eZaginiony kod\u201d:&nbsp;<em>A mama m\u00f3wi\u0142a, \u017ceby nie wychodzi\u0107 za Tokijczyka!<\/em>&nbsp;Japonia sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch rodzaj\u00f3w region\u00f3w. Wyspa jest podzielona w centrum przez swego rodzaju niewidoczn\u0105 granic\u0119.&nbsp;Na wschodzie, po pacyficznej stronie pa\u0144stwa, jest ogromne megapolis: rozleg\u0142a algomeracja zgrupuj\u0105ca razem dziesi\u0105tki wielkich miast stykaj\u0105cych si\u0119 ze sob\u0105. To na wschodzie Japonii zamieszkuje spora cz\u0119\u015b\u0107 populacji kraju. O\u015b \u201eFukuoka-Tokio\u201d jest z ekonomicznego punktu widzenia sercem kraju.<\/p>\n\n\n\n<p>Z drugiej strony, na zachodnim wybrze\u017cu i p\u00f3\u0142nocnej wyspie Japonii, Hokkaido, jest s\u0142abiej zamieszkana i bardziej wiejska cz\u0119\u015b\u0107 kraju, gorzej skomunikowana. W tej cz\u0119sci \u017cycie jest spokojniejsze ni\u017c w megapolis.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347123155_639.png\" alt=\"obrazek 15\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Mapa populacji Japonii. Kolorem czerwonym zaznaczono najbardziej zaludnion\u0105 cz\u0119\u015b\u0107, niebieskim za\u015b najmniej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Oczywista jest kulturowa r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy miejsk\u0105 kultur\u0105 wschodniej Japonii, a t\u0105 zachodni\u0105, bardziej farmersk\u0105. S\u0142owa pani Ishiyama prowadz\u0105 nas do tego, by wierzy\u0107, \u017ce pan Ishiyama jest z Tokio, z \u201emiasta\u201d, podczas gdy \u017cona pochodzi z wiejskiej cz\u0119\u015bci kraju, gdzie zawarcie zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skiego bez poparcia r\u00f3\u017cnicy jest wci\u0105\u017c czym\u015b niekonwencjonalnym. Z tego powodu pani Ishiyama rzuca tak\u0105 do\u015b\u0107 jadowit\u0105 uwag\u0119. Babcia Yumi ze strony matki mia\u0142a raczej negatywn\u0105&nbsp;opini\u0119 o kulturze miejskiej, poniewa\u017c w Japonii jej przedstawiciele s\u0105 straszliwie zaj\u0119ci swoj\u0105 prac\u0105 i czasem zaniedbuj\u0105 rodzin\u0119. W kontek\u015bcie wspomnianego odcinka, pani Ishiyama czuje si\u0119 ignorowana przez swojego m\u0119\u017ca i przypomina mu o wskaz\u00f3wce matki, do kt\u00f3rej si\u0119 nie zastosowa\u0142a, po\u015blubiaj\u0105c ojca Yumi.<\/p>\n\n\n\n<p>Pomimo tego, rodzina Yumi jest dobrze osiedlona we Francji. Jednak\u017ce ich integracja nie oddali\u0142a rodziny od rytua\u0142\u00f3w kultury japo\u0144skiej. Rodzina rygorystycznie przestrzega japo\u0144skiego idea\u0142u rodziny.<\/p>\n\n\n\n<p>Ojciec, Takeho, gra rol\u0119 determinatora. Jest stra\u017cnikiem dobrego \u017cycia rodziny: tylko on pracuje po to, by zapewni\u0107 jej byt i zaspokoi\u0107 potrzeby. Czasem gorzko przypomina ma\u0142\u017conce o tym fakcie. Musi tak\u017ce utrzymywa\u0107 morale rodziny. Tu te\u017c wida\u0107, dlaczego utrata przez niego pracy jest czym\u015b z\u0142ym. W Japonii utrata zatrudnienia jest wydarzeniem bardzo stresuj\u0105cym, z kt\u00f3rym niezwykle ci\u0119\u017cko sobie poradzi\u0107&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Po stronie ojca stoi tak\u017ce uwa\u017cne \u015bledzenie c\u00f3rki w odcinku 29 \u201eWyprawa\u201d i 30 \u201eWspania\u0142y dzie\u0144\u201d, z powodu powtarzaj\u0105cych si\u0119 p\u00f3\u017anych powrot\u00f3w do domu. Ojciec martwi si\u0119,&nbsp;\u017ce c\u00f3rka sp\u0119dza czas z ch\u0142opakiem.<\/p>\n\n\n\n<p>Matka ma r\u00f3wnie\u017c swoj\u0105 rol\u0119 do wype\u0142nienia. Odpowiedzialna za dom, pilnuje by by\u0142 utrzymany w dobrym stanie. Z wsp\u00f3\u0142czesnego, europejskiego punktu widzenia jest to wizja seksistowska, jednak koresponduje ona z modelem tradycyjnej japo\u0144skiej rodziny, widzimy te\u017c na tym przyk\u0142adzie, \u017ce pani Ishiyama pochodzi z bardziej konserwatywnego \u015brodowiska.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak w wielu spo\u0142ecze\u0144stwach, tak\u017ce i tutaj dzieci musz\u0105 szanowa\u0107 swoich rodzic\u00f3w. To szczeg\u00f3lnie dobrze wida\u0107 w japo\u0144skim spo\u0142ecze\u0144stwie. Hiroki jest raczej niedojrza\u0142y i bardzo ekscentryczny, widzimy jednak, \u017ce bardziej s\u0142ucha si\u0119 rodzic\u00f3w ni\u017c Yumi. Obawia si\u0119 negatywnej reakcji z ich strony (odcinek 87 \u201eKosmiczna wyprawa\u201d) i wykonuje ich polecenia (odcinek 29 \u201eOdkrycie\u201d). Relacje mi\u0119dzy ojcem a dzie\u0107mi s\u0105 bardzo \u015bci\u015ble zdefiniowane w japo\u0144skim spo\u0142ecze\u0144stwie, co mo\u017cemy zauwa\u017cy\u0107 w serialu. Ojciec powinien by\u0107 kochany i szanowany z racji swojej roli, wzbudza\u0107 te\u017c musi jednak pewnie strach, poniewa\u017c jego decyzje s\u0105 nieodwracalne i niedyskutowalne. Rodzina Ishiyama nie jest od tych zasad wyj\u0105tkiem. Ojciec traktuje swoj\u0105 rol\u0119 serio i nie akceptuje bycia zdenerwowanym albo pyskowania, podczas gdy pani Ishiyama jest bardziej uprzejma i mi\u0142osierna wobec swojej c\u00f3rki.<\/p>\n\n\n\n<p>Szalenie ci\u0119\u017ckie dla Yumi jest ok\u0142amywanie swoich rodzic\u00f3w w zwi\u0105zku ze swoim podw\u00f3jnym \u017cyciem \u2013 o wiele trudniejsze jest to dla niej ni\u017c dla reszty wojownik\u00f3w, o czym cz\u0119sto wspomina swoim przyjacio\u0142om, dodaj\u0105c, \u017ce tego nie lubi. Jest bardzo zaanga\u017cowana w obowi\u0105zki szkolne, poniewa\u017c wie, \u017ce jej rodzice nie toleruj\u0105 s\u0142abych ocen. Sukces w szkole jest wa\u017cny w Japonii, gdzie m\u0142odzie\u017c czasami jest prowadzona do ostateczno\u015bci z racji presji zwi\u0105zanej z ocenami.<\/p>\n\n\n\n<p>Warto na koniec tej cz\u0119\u015b\u0107i zauwa\u017cy\u0107, \u017ce pod koniec serialu rola rodzic\u00f3w Yumi idzie bardziej w stron\u0119 komediowego modelu \u201estarego ma\u0142\u017ce\u0144stwa\u201d, w mniejszym stopniu eksponuj\u0105c w\u0105tki japo\u0144skiego modelu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>W domu Ishiyam\u00f3w: okno na japo\u0144sk\u0105 kultur\u0119 we Francji.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dom pa\u0144stwa Ishiyama to prawdziwy japo\u0144ski dom we Francji. Wida\u0107 to nawet w ogr\u00f3dku przed drzwiami wej\u015bciowymi, tam posadzona jest sakura.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347119319_186.png\" alt=\"obrazek 16\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>To japo\u0144skie drzewko wi\u015bniowe jest jednym z symboli tego kraju. Powszechnie znane ze swoich kwiat\u00f3w, kt\u00f3re kwitn\u0105 na r\u00f3\u017cowo, sta\u0142o si\u0119 narodowym symbolem wieki temu. Powtarzaj\u0105ce si\u0119 kwitni\u0119cie obrazuje sta\u0142e odradzanie si\u0119 Japonii. W okresie wojny wierzono, \u017ce zo\u0142nierze, kt\u00f3rzy zgin\u0119li, odradzaj\u0105 si\u0119 w formie kwiat\u00f3w wi\u015bni, tak jak ich kompani.<\/p>\n\n\n\n<p>W serialu trzeba by\u0142o si\u0119 nieco ograniczy\u0107, je\u015bli chodzi o t\u0142o, wi\u0119c drzewko jest stale w rozkwicie. Jednak w rzeczywisto\u015bci kwitnie ono przez tydzie\u0144, nazywa si\u0119 to na wyspach \u201egodami\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak ju\u017c stwierdzili\u015bmy, w Japonii zawsze \u0142\u0105czono tradycj\u0119 z innowacyjno\u015bci\u0105, co mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 w japo\u0144skich domach i mieszkaniach. Wida\u0107 to te\u017c w domu pa\u0144stwa Ishiyama. Wystr\u00f3j jest do\u015b\u0107 archaiczny, jednak urz\u0105dzenia, kt\u00f3re mo\u017cna odszuka\u0107, s\u0105 nowoczesne. Z \u0142atwo\u015bci\u0105 to jest widoczne w domu Yumi. W jednym z pokoi pod\u0142oga jest pokryta dywanem, w innym tatami, za\u015b kuchnia jest ju\u017c typowo wsp\u00f3\u0142czesna.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347119442_921.png\" alt=\"obrazek 17\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347119477_619.png\" alt=\"obrazek 18\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Japo\u0144ski dom powinien kultywowa\u0107 filozofi\u0119 architektoniczn\u0105 (naprawd\u0119 co\u015b takiego istnieje!).&nbsp;Oznacza to, \u017ce wszystko musi by\u0107 przemy\u015blane tak, aby by\u0142o funkcjonalne i zajmowa\u0142o tylko tyle miejsca, ile jest konieczne, nic ponad to. Tak w\u0142a\u015bnie s\u0105 projektowane meble: u\u017cywa si\u0119 drzwi przesuwnych wmontowanych w \u015bciany, mo\u017cna je z \u0142atwo\u015bci\u0105 przenosi\u0107. St\u00f3\u0142 w salonie jest ustawiony bardzo nisko nad pod\u0142og\u0105. Podobnie wygl\u0105da to w sypialniach, \u0142\u00f3\u017cka s\u0105 albo nisko nad pod\u0142og\u0105, albo wr\u0119cz na niej, co jest typowe dla tradycyjnych japo\u0144skich dom\u00f3w zwanych \u201efuton\u201d. W pokojach panuje porz\u0105dek, co jest dominuj\u0105cym aspektem japo\u0144skiego stylu \u017cycia. Gdy nie ma Yumi, \u0142\u00f3\u017cko jest zawsze po\u015bcielone. Jej pok\u00f3j jest utrzymany w nienagannym \u0142adzie, dotyczy to tak\u017ce rzeczy w szafie.<\/p>\n\n\n\n<p>O pokoju Yumi wi\u0119cej powiemy w dalszej cz\u0119\u015bci tekstu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347119602_412.png\" alt=\"obrazek 19\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Warto jeszcze na chwil\u0119 zatrzyma\u0107 si\u0119 w \u0142azience.<\/p>\n\n\n\n<p>Obecnie dbanie o higien\u0119 osobist\u0105 jest podstaw\u0105 w krajach rozwini\u0119tych, ale nie zawsze tak by\u0142o&#8230; z wyj\u0105tkiem Japonii. Ju\u017c w XVIII wieku m\u00f3wiono, \u017ce Japo\u0144czycy s\u0105 najbardziej zadbanymi lud\u017ami \u015bwiata.&nbsp;W Japonii k\u0105piel jest obowi\u0105zkiem, kt\u00f3ry nale\u017cy spe\u0142nia\u0107 wielokrotnie w ci\u0105gu dnia. W biedniejszych domostwach rodziny zbiera\u0142y si\u0119 razem i korzysta\u0142y z publicznych wanien, gdzie mo\u017cna by\u0142o codziennie korzysta\u0107 z k\u0105pieli niezale\u017cnie od sytuacji finansowej.&nbsp;W Japonii narodzi\u0142a si\u0119 te\u017c swego rodzaju sztuka k\u0105pieli. To Japo\u0144czycy wymy\u015blili&nbsp;gor\u0105ce k\u0105piele podgrzewane naturalnymi \u017ar\u00f3d\u0142ami, maj\u0105ce w\u0142a\u015bciwo\u015bci terapeutyczne, czy gor\u0105ce prysznice zwane \u201erotenburo\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347117665_624.png\" alt=\"obrazek 20\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Wanna i \u0142azienka w domu Ishiyam\u00f3w s\u0105 zawsze pokazywane zaparowane, co jest znakiem, \u017ce ta rodzina nie odrzuci\u0142a tradycji. Za ka\u017cdym razem, gdy jest scena, podczas kt\u00f3rej Yumi si\u0119 myje, widzimy j\u0105 w wannie, a nie pod prysznicem, poniewa\u017c te nie s\u0105 zbyt popularne w Japonii.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ogrom element\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Przejd\u017amy teraz do szeregu r\u00f3\u017cnych element\u00f3w i drobiazg\u00f3w dekoracyjnych.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347119920_853.png\" alt=\"obrazek 21\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Pa\u0142eczki, nieod\u0142\u0105czny przedmiot potrzebny ka\u017cdej japo\u0144skiej rodzinie, azjatycki odpowiednik naszych sztu\u0107c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f3wi\u0105c o jedzeniu japo\u0144skim, mam na my\u015bli g\u0142\u00f3wnie sushi, makaron czy sashimi&#8230; Nic wi\u0119cej nie dodam, to og\u00f3lnie znane dania.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347120082_487.png\" alt=\"obrazek 23\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Wisz\u0105ce na \u015bcianie kaligraficzne znaki&#8230; sztuka maj\u0105ca swoje korzenie w Chinach, przeniesiona do Japonii. Kaligrafia to szuka malowania znak\u00f3w japo\u0144skiego alfabetu za pomoc\u0105 p\u0119dzla i chi\u0144skiego tuszu.<\/p>\n\n\n\n<p>Pozostaj\u0105c w temacie sztuki, odnajdujemy w r\u00f3\u017cnych scenach malowid\u0142a przedstawiaj\u0105ce japo\u0144sk\u0105 wie\u015b, jest to typowy temat prac w japo\u0144skich akademiach artystycznych.<\/p>\n\n\n\n<p>Gra w go.<\/p>\n\n\n\n<p>Ta plansza pojawia si\u0119 kilka razy w domu pa\u0144stwa Ishiyama oraz w fabryce, w odcinku 53 (\u201eW samo serce\u201d). To gra strategiczna pochodz\u0105ca z Chin, ale szalenie popularna w Korei i Japonii. To Japo\u0144czycy najpewniej nadali tej grze nazw\u0119 i rozs\u0142awili j\u0105 na ca\u0142y \u015bwiat. Ma ona proste zasady, ale jednocze\u015bnie nieograniczon\u0105 liczb\u0119 sposob\u00f3w na jej wygranie.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347120150_182.png\" alt=\"obrazek 25\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Warto te\u017c wspomnie\u0107 o drzewku bonsai w pokoju Yumi. Pochodzi ono z Japonii, bardzo trudno ro\u015bnie i bardzo \u0142atwo wi\u0119dnie. Opiekowanie si\u0119 nim jest wyzwaniem i zarazem prawdziw\u0105 sztuk\u0105 w Japonii. Zastanawiamy si\u0119, jak Yumi udaje si\u0119 znale\u017a\u0107 czas na zajmowanie si\u0119 bonsai z jej podw\u00f3jnym \u017cyciem.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347120262_920.png\" alt=\"obrazek 26\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Tylko najbardziej spostrzegawczy mogli to zauwa\u017cy\u0107, ale w pokoju Yumi znajduje si\u0119 pi\u0119kna statuetka gejszy, kt\u00f3ra na pewno pobudza wyobra\u017ani\u0119 i wygl\u0105da te\u017c jak wirtualny awatar naszej bohaterki.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347120286_904.png\" alt=\"obrazek 27\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Pluszak w pokoju Yumi.<\/p>\n\n\n\n<p>Pochodzi on z animowanego filmu z Japonii \u201eM\u00f3j s\u0105siad Totoro\u201d, i w\u0142a\u015bnie to jest Totoro, posta\u0107 tak popularna, \u017ce sta\u0142a si\u0119 ikon\u0105 Studia Ghibli, tak jak Myszka Miki jest ikon\u0105 Walta Disneya.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.codelyoko.fr\/upload\/files\/1347120319_859.png\" alt=\"obrazek 28\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Prawdopodobnie najbardziej tradycyjna japo\u0144ska rzecz, jak\u0105 maj\u0105 pa\u0144stwo Ishiyama.<\/p>\n\n\n\n<p>Zbroja samuraja, kt\u00f3r\u0105 widzimy w odcinkach 10 (\u201eDziewczyna z marze\u0144\u201d) i 39 (\u201eZ\u0142e zagranie\u201d) nie jest tylko elementem rodzinnego dziedzictwa, ani te\u017c zwyczajnym historycznym przedmiotem.<\/p>\n\n\n\n<p>Klasa samuraj\u00f3w wi\u0105za\u0142a si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi wierzeniami i zabobonami. Jednym z nich by\u0142 kult \u015bmierci. Dla wielu Japo\u0144czyk\u00f3w zmarli \u017cyli tak d\u0142ugo, jak pami\u0119\u0107 o nich, kt\u00f3r\u0105 piel\u0119gnowa\u0107 maj\u0105 \u017cywi. Zachowywanie pami\u0105tek rodzinnych jest sposobem na czcenie zmar\u0142ych i zapewnienem, \u017ce ich dusze b\u0119d\u0105 \u017cy\u0107 wiecznie. To obowi\u0105zek moralny spoczywaj\u0105cy na potomkach, poniewa\u017c je\u015bli nie zostanie dochowany przez nich i ich dzieci, duchy przodk\u00f3w b\u0119d\u0105 ich nawiedza\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Samurajowe byli przywi\u0105zani do swoich narz\u0119dzi, szczeg\u00f3lnie do szabli. Traktowali t\u0119 bro\u0144 jako cz\u0119\u015b\u0107 swojej duszy i element okre\u015blaj\u0105cy ich jako samuraj\u00f3w. Tradycja przetrwa\u0142a nawet do czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej, gdy piloci kamikadze brali szable do samolot\u00f3w, lec\u0105c na \u015bmier\u0107 w walce z ameryka\u0144skimi statkami.<\/p>\n\n\n\n<p>Gdy samuraj umiera\u0142, jego szabl\u0119 chowano wraz z nim albo przekazywano potomkom. W tym drugim przypadku tworzy si\u0119 pewnego rodzaju po\u0142\u0105czenie w\u0142asnej duszy z t\u0105 broni\u0105. Szabla, kt\u00f3ra jest ze zbroj\u0105 samurajsk\u0105 rodziny Ishiyama, ma wed\u0142ug japo\u0144skiej kultury przechowywa\u0107 wszystkie dusze przodk\u00f3w, kt\u00f3rzy mieli bro\u0144 w posiadaniu.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla Japo\u0144czyk\u00f3w utrata pami\u0105tek z ojczyzny jest czym\u015b tragicznym. To wr\u0119cz nieprawdopodobne, \u017ce rodzice zgodzili si\u0119 na ryzyko zwi\u0105zane z zabraniem zbroi do szko\u0142y przez c\u00f3rk\u0119&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Ale to by\u0142 w\u0142a\u015bnie g\u0142\u00f3wny motyw odcinka 10! (swoj\u0105 drog\u0105: gdzie znik\u0119\u0142a Taelia?)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tygiel kulturowy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ka\u017cdy pami\u0119ta gag z prequela \u201eXana si\u0119 budzi\u201d, w kt\u00f3rym Sissi nazywa Yumi Chink\u0105, na co ona ostro ripostuje, \u017ce jest Japonk\u0105. Za\u015b w odcinku 42 (\u201eMiszmasz\u201d) Odd b\u0119d\u0105cy w ciele Yumi zaczyna m\u00f3wi\u0107 po chi\u0144sku, co irytuje dziewczyn\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Istotnie, dla wielu \u201ezachodniak\u00f3w\u201d&nbsp;r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy tymi dwoma narodowo\u015bciami jest praktycznie nie do zauwa\u017cenia i ka\u017cdy ze sko\u015bnym oczami od razu jest okre\u015blany jako Chiczyk. Chocia\u017c na przyk\u0142ad Francuzi nigdy by nie uznali si\u0119 za Brytyjczyk\u00f3w czy Hiszpan\u00f3w&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Gagi te, cho\u0107 s\u0105 do\u015b\u0107 krzywdz\u0105ce, staj\u0105 si\u0119 symboliczne, je\u015bli zaczniemy o tym my\u015ble\u0107 poza samym kontekstem serialu.<\/p>\n\n\n\n<p>Chiny i Japonia to kraje pe\u0142ne ludzi dumnych ze swojego narodu. Zawsze mia\u0142y trudne relacje:&nbsp;niezliczone s\u0105 warto\u015bci wymian ekonomiczny i kulturalnych, ale politycznie te pa\u0144stwa by\u0142y sobie wrogie przez d\u0142ugi czas.<\/p>\n\n\n\n<p>Do XIX wieku Chiny uznawa\u0142y, ze Japonia jest ma\u0142ym krajem uleg\u0142ym wielkiemu Pa\u0144stwu \u015arodka. W XX wieku Japonia pokonywa\u0142a Chiny w wielu sytuacjach poprzez bardzo dynamiczn\u0105 modernizacj\u0119. Punktem kulminacyjnym by\u0142a II wojna \u015bwiatowa i inwazja Japonii na Chiny podczas d\u0142ugich i krwawych walk, w kt\u00f3rych wojska japo\u0144skie dopuszcza\u0142y si\u0119 wielu zbrodni wojennych o skali por\u00f3wnwalnej do tych, jakich dopuszczali si\u0119 \u017co\u0142nierze Niemiec nazistowskich czy radzieckiej Armii Czerwonej.<\/p>\n\n\n\n<p>Nawet po zako\u0144czenu wojny napi\u0119cia mi\u0119dzy tymi dwoma krajami nie wygasa\u0142y, poniewa\u017c Japonia odmawia\u0142a uznania zbrodni wojennych pope\u0142nionych na chi\u0144skiej ziemi. W przesz\u0142o\u015bci te dwa narody cz\u0119sto okre\u015bla\u0142y si\u0119 wzajemnie jako \u201erasy nizsze\u201d, i te stare historyczne resentyment wci\u0105\u017c istniej\u0105 na Dalekim Wschodzie.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142a\u015bnie dlatego nigdy nie nazywaj Japo\u0144czyka Chi\u0144czykiem (i vice-versa).<\/p>\n\n\n\n<p><em>Artyku\u0142 opublikowany pierwotnie na stronie CodeLyoko.fr<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><em>T\u0142umaczenie: Silbeo i Jeremie_96<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jak mo\u017cemy zauwa\u017cy\u0107 w wielu artyku\u0142ach, Kod Lyoko skategoryzowa\u0107 mo\u017cna jako miszmasz szkolnych rozterek nastolatk\u00f3w i &#8211; ju\u017c starszej daty &#8211; twor\u00f3w science-fiction. Cho\u0107 dedykowany m\u0142odszej publiczno\u015bci, ten serial wype\u0142niony wszelkiego rodzaju artystycznymi i historycznymi aluzjami jest wr\u0119cz przesi\u0105kni\u0119ty kultur\u0105 i zaskakuje odbiorc\u00f3w swoim bogactwem. Po\u015br\u00f3d wszystkich zawartych w serii wzmianek o kulturze, jedna z &hellip;<br \/><a href=\"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/artykuly\/encyklopedia\/japonska-kultura-w-serialu\/\" class=\"more-link pen_button pen_element_default pen_icon_arrow_double\">Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"parent":3499,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"categories":[62],"tags":[],"class_list":["post-1232","page","type-page","status-publish","hentry","category-artykuly-encyklopedia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1232","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1232"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1232\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3502,"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1232\/revisions\/3502"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1232"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1232"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1232"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}