Zacznijmy od czego\u015b, czego nie powinno si\u0119 robi\u0107, czyli podzielmy ludzi na “uczciwych”; fan\u00f3w i fan\u00f3w, kt\u00f3rzy si\u0119 oszukuj\u0105. Odpowied\u017a na pytanie, co dana osoba pokocha\u0142a w KL i co sprawi\u0142o, \u017ce zosta\u0142a w fandomie na d\u0142u\u017cej, zwykle odzwierciedla si\u0119 w odpowiedzi na inne pytanie: kt\u00f3ry sezon jest twoim ulubionym?<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli czwarty lub trzeci, prawdopodobnie porwa\u0142 ci\u0119 przygodowy klimat, lekka historia z g\u0142\u0119bszymi niuansami i przyjemne poczucie szalonego niebezpiecze\u0144stwa sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na nieco rozwini\u0119ty i z w\u0142asnym charakterem, ale generalnie serial, kt\u00f3ry mo\u017cemy spokojnie zaliczy\u0107 do kina nowej przygody. Gdyby KL powstawa\u0142o dzisiaj, pewnie te same elementy z\u0142o\u017cy\u0142yby si\u0119 na seri\u0119 superhero. Je\u015bli to drugi sezon jest twoim ulubionym, to pewnie za to, co dla wielu jest prawdziwym sercem KL: histori\u0119 Hoppera i shenanigany z Aelit\u0105 i Kluczami. W tej grupie fan\u00f3w znajdzie si\u0119 paru, kt\u00f3rzy si\u0119 oszukuj\u0105. S\u0105 jeszcze tacy, w tym ja, kt\u00f3rzy na spokojnie, z perspektywy czasu i kilkukrotnych seans\u00f3w ulubionych odcink\u00f3w, najcieplejsze wspomnienia maj\u0105 z pierwszego sezonu.<\/p>\n\n\n\n
Prawdopodobnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas dziel\u0105cych to uczucie oszukuje samych siebie. Co przez to rozumiem? Polski fandom dawno wpad\u0142 w pu\u0142apk\u0119 t\u0142umaczenia wszystkiego naukowo. Programistyczny setting wirtualnego \u015bwiata sprawi\u0142, \u017ce chcieli\u015bmy pozna\u0107 jego dzia\u0142anie i wyja\u015bni\u0107 je sobie w oparciu o rzeczywist\u0105 nauk\u0119. Techno-be\u0142kot Jeremiego wyk\u0142adaj\u0105cego zasady panuj\u0105ce w Lyoko Oddowi z czasem sta\u0142 si\u0119 nie do odr\u00f3\u017cnienia od szalenie kreatywnych bzdur wypisywanych przez nas na forach.
I o ile ta cz\u0119\u015b\u0107 charakteru KL porwa\u0142a co poniekt\u00f3rych, to obawiam si\u0119, \u017ce w pierwszym sezonie nie ma tego ani troch\u0119. P\u00f3\u017aniej z reszt\u0105 te\u017c nie jest k\u0142adziony na to nacisk; programowanie to jedynie rozwi\u0105zanie fabularne: pojazdy, superskan, program antyxanowy, klon Williama, kod: Ziemia… d\u0142ugo mo\u017cna by wymienia\u0107. Ale zauwa\u017ccie, \u017ce w opowiadanej historii istotne s\u0105 jedynie efekty napisanego kodu” cudownego zakl\u0119cia zmieniaj\u0105cego zasady gry. Programowanie sednem odcinka by\u0142o raz, w “Skidbladnirze”. Raz na 97 (wliczaj\u0105c w to prequele) odcink\u00f3w serialu opartego o technologi\u0119 i informatyk\u0119.
Czemu? Prosta sprawa: “Kod Lyoko” nigdy nie pretendowa\u0142o do miana hard science fiction. Co wi\u0119cej, od pierwszej koncepcji w za\u0142o\u017ceniach by\u0142o to szalone fantasy na miar\u0119 rozpoczynaj\u0105cego si\u0119 w\u00f3wczas XXI wieku; wie\u017ce i ksi\u0119\u017cniczki, rycerze i potwory, magia i demony zosta\u0142y przeniesione z \u015bwiata wiecznego idealizowanego \u015bredniowiecza w \u015bwiat nowych mo\u017cliwo\u015bci: Lyoko. Tw\u00f3rcy wzi\u0119li to wszystko i postarali si\u0119 ruszy\u0107 w przysz\u0142o\u015b\u0107, opowiedzie\u0107 fantastyczn\u0105 histori\u0119 unikaj\u0105c zamkni\u0119cia swojej wizji w ramach science fiction i, umy\u015blnie lub nie, stworzyli serial ociekaj\u0105cy gibsonowskim wczesnym cyberpunkiem. Poszukiwanie Klucza w Pi\u0105tce? \u017beglowanie po Internecie? “R\u00f3wnoleg\u0142a rzeczywisto\u015b\u0107”? Przecie\u017c to wyobra\u017cenie cyberprzestrzeni rodem z czas\u00f3w “Neuromancera”;, tak dalekie od podstaw technicznych, jak bliskie nienaukowej fantazji.<\/p>\n\n\n\n
Wi\u0119c tak, oszukujemy si\u0119. Szukamy wyja\u015bnie\u0144, zag\u0142\u0119biamy si\u0119 w aspekty technologiczne, godzinami rozprawiamy o tym, czemu Powr\u00f3t do Przysz\u0142o\u015bci nie przywraca do \u017cycia, albo czemu po drugim sezonie nieaktywne wie\u017ce zmieni\u0142y kolor. Jednocze\u015bnie najprzyjemniej wraca nam si\u0119 do starszych odcink\u00f3w. Zachwalamy stare stroje i “brudny” wygl\u0105d sektor\u00f3w. “R\u00f3wnoleg\u0142\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107” i “Klucze” stawiamy na najwy\u017cszych pozycjach naszych osobistych zestawie\u0144, zaraz obok “O w\u0142os”, “K\u0142amstw” i “Kontaktu”. Zadajmy sobie przez chwil\u0119 szczere pytanie: czy to tylko fabu\u0142a i indywidualne wzgl\u0119dy estetyczne zwracaj\u0105 nasz\u0105 uwag\u0119, czy to, co nas porwa\u0142o, to stylistyka na granicy modernistycznego fantasy i odci\u0105\u017conego z klimat\u00f3w noir cyberpunku, nijak nie zwi\u0105zana z hardkorowym sf, kt\u00f3rego tak si\u0119 od lat w KL doszukujemy?
Widz\u0105c wy\u017cej s\u0142owo “cyberpunk” wi\u0119kszo\u015bci pewnie w pierwszej chwili przypomnia\u0142y si\u0119 nocne deszcze nad Miastem Anio\u0142\u00f3w z “Blade Runnera” i to wcale nie jest takie zn\u00f3w nietrafione skojarzenie. Czy chc\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce Xana \u015bni o elektrycznych owcach? Nie, raczej nie (cho\u0107 kto wie? wszyscy pewnie pami\u0119tamy point\u0119 odcinka “Dobry i z\u0142y”). Chodzi mi o stylistyk\u0119, w jakiej przedstawiane s\u0105 sceny na Ziemi podczas pierwszego sezonu. Cho\u0107 wraz z motywem replik zacz\u0119li\u015bmy podr\u00f3\u017cowa\u0107 z bohaterami po ca\u0142ym \u015bwiecie, to w\u0142a\u015bnie w pierwszych 26 odcinkach dostrze\u017cemy najwi\u0119cej r\u00f3\u017cnorakich te\u0142. Wiele akcji b\u0119dzie si\u0119 dzia\u0142o w nocy lub z wieczora, gdzie rysownicy odchodz\u0105 od wyblak\u0142ego zestawu kolor\u00f3w na rzecz zabaw bia\u0142ym sztucznym \u015bwiat\u0142em lub pastelowymi odcieniami zachodz\u0105cego s\u0142o\u0144ca. W kolejnych sezonach za\u015b zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 sytuacji zostanie nam przedstawiona w trakcie dnia, na tych samych t\u0142ach b\u0142\u0119kitnego nieba przecinanego bia\u0142ymi chmurami. Samo Kadic przez te zmiany o\u015bwietlenia stanie si\u0119 te\u017c bardziej “czyste”, mniej surowe i zestarza\u0142e, mniej wyblak\u0142e od s\u0142o\u0144ca, a mieszka\u0144cy Pary\u017ca mniej zm\u0119czeni i bardziej kresk\u00f3wkowi. W tych post\u0119puj\u0105cych z sezonu na sezon zmianach mo\u017cna dostrzec nurt odchodzenia od mocnej stylistyki przedstawionej na samym pocz\u0105tku, w “Garage Kids”. Sam otwieraj\u0105cy kadr kr\u00f3tkiego odcinka pilota\u017cowego budzi skojarzenia z – rozpowszechnionym m.in. przez “przed-Akirowy” cyberpunk w\u0142a\u015bnie – wizerunkiem dystopijnego science fiction.<\/p>\n\n\n\n
To wszystko, o czym pisz\u0119 wy\u017cej, wida\u0107 jak na d\u0142oni, a jednak ja sam przez d\u0142ugi czas nie potrafi\u0142em zorientowa\u0107 si\u0119, \u017ce oszukuj\u0119 sam siebie, jak i oszukuj\u0119 innych. Uparcie bowiem analizowa\u0142em “Kod Lyoko” (z pomoc\u0105 wielu innych cz\u0142onk\u00f3w fandomu), staraj\u0105c si\u0119 uczyni\u0107 z niego dzie\u0142o kompletne przy pomocy kompleksowych sp\u00f3jnych teorii.
“Kod Lyoko” to lekkie fantasy przepe\u0142nione uwsp\u00f3\u0142cze\u015bnion\u0105 magi\u0105. Lyoko i Internet to nie s\u0105 elementy wizji cyberprzestrzeni z roku 2004, ale unowocze\u015bniona o 20 lat szalona wizja z 1984 (mo\u017ce to dlatego KL mimo up\u0142ywu lat si\u0119 a\u017c tak nie starzeje? bo od pocz\u0105tku by\u0142o ponadczasowe?). Taka, w kt\u00f3rej powinni\u015bmy si\u0119 spodziewa\u0107 pirat\u00f3w \u017cegluj\u0105cych po Cyfrowym Morzu i podr\u00f3\u017cy w ka\u017cd\u0105 stron\u0119 przez czas, przestrze\u0144 i Internet. U podstaw stylistyki KL le\u017c\u0105 r\u00f3\u017cne spojrzenia na cyberpunk sprzed kilku dekad; nie wizjonerska przysz\u0142o\u015b\u0107, ale od\u015bwie\u017cone retro. Czemu wi\u0119c staramy si\u0119 wszystko t\u0142umaczy\u0107 i rozk\u0142ada\u0107 na czynniki pierwsze? Nikt przecie\u017c nie rozpisuje na tablicy fizyki stoj\u0105cej za magi\u0105 Warcrafta. Je\u015bli uwi\u00f3d\u0142 nas cudowny vibe “Garage Kids”, czemu odrzucamy jego istot\u0119, to, co czyni go dla nas porywaj\u0105cymi?
Powinni\u015bmy o KL my\u015ble\u0107 bardziej jak tw\u00f3rcy “Ewolucji”. Tak, “Ewolucji”. Mo\u017ce nie tak niechlujnie podchodz\u0105c do materia\u0142u \u017ar\u00f3d\u0142owego, ale na pewno tak kreatywnie; mamy przecie\u017c do poznania ca\u0142\u0105 cyberprzestrze\u0144. Jak wspaniale by by\u0142o, gdyby nie by\u0142a wype\u0142niona odtw\u00f3rczymi replikami Lyoko (tym ju\u017c zaj\u0105\u0142 si\u0119 Xana, my nie musimy), ale dziewiczymi wyspami o w\u0142asnych zasadach, jak Kora (Cortex), prawda?
Nie odrzucajmy korzeni i inspiracji le\u017c\u0105cych u podstaw pomys\u0142u tw\u00f3rc\u00f3w na samym pocz\u0105tku serii, ale rozwi\u0144my je.<\/p>\n\n\n\n
P.S. Tak, napisa\u0142em to g\u0142\u00f3wnie dlatego, \u017ce chcia\u0142bym poczyta\u0107 sobie o piratach w Cyfrowym Morzu, z techno-remiksem “He is a pirate” na s\u0142uchawkach i bananem na twarzy \ud83d\ude42<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zacznijmy od czego\u015b, czego nie powinno si\u0119 robi\u0107, czyli podzielmy ludzi na “uczciwych”; fan\u00f3w i fan\u00f3w, kt\u00f3rzy si\u0119 oszukuj\u0105. Odpowied\u017a na pytanie, co dana osoba pokocha\u0142a w KL i co sprawi\u0142o, \u017ce zosta\u0142a w fandomie na d\u0142u\u017cej, zwykle odzwierciedla si\u0119 w odpowiedzi na inne pytanie: kt\u00f3ry sezon jest twoim ulubionym? Je\u015bli czwarty lub trzeci, prawdopodobnie …
Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":2587,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"categories":[50],"tags":[],"class_list":["post-1218","page","type-page","status-publish","hentry","category-artykuly-felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1218","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1218"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1218\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1219,"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1218\/revisions\/1219"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2587"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1218"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1218"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodlyoko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1218"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}